Гормонға тәуелді акне — 20–40 жастағы әйелдерде жиі кездесетін және күрделі өтетін акне түрі. Ол созылмалы ағымымен, жиі қайталануымен және эндокриндік факторлармен тығыз байланысымен сипатталады. Қазіргі дерматологияда емдеудің тиімді бағыты — бірнеше патогенетикалық механизмге бір уақытта әсер ететін комбинирленген терапия.
Гормонға тәуелді акне дегеніміз не
Бұл акне түрі андрогендерге (ер жыныс гормондары) терінің жоғары сезімталдығымен байланысты. Қандағы гормон деңгейі қалыпты болса да, май бездері андрогендерге шамадан тыс жауап беруі мүмкін.
Негізгі белгілері:
-
беттің төменгі бөлігінде орналасуы;
-
етеккір алдында асқыну;
-
қабынбалы, түйінді элементтер;
-
стандартты сыртқы емге төзімділік.
Патогенез және андрогендердің рөлі
Андрогендер:
-
май бөлінуін арттырады;
-
фолликулдардың бітелуін күшейтеді;
-
қабыну процесін белсендіреді.
Сондықтан тиімді ем гормональды әсерді де қамтуы қажет.
Ципротерон ацетаты (CPA)
CPA — андроген рецепторларын бөгейтін антиандроген. Ол көбіне біріктірілген оральды контрацептивтер құрамында қолданылады.
Артықшылықтары:
-
гормонға тәуелді акнеде жоғары тиімділік;
-
себум бөлінуін азайту;
-
гиперандрогенизм белгілерін төмендету.
Изотретиноиннің рөлі
Изотретиноин май бездерінің белсенділігін айқын төмендетеді. Қазіргі кезде ол антиандрогендермен бірге төмен дозада қолданылып, ұзақ ремиссияға қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Жаңа буын антиандрогендері
Топикалық антиандрогендер:
-
жүйелік әсерсіз жергілікті деңгейде жұмыс істейді;
-
ем нәтижесін қолдауға көмектеседі;
-
жанама әсерлерді азайтады.
Комбинацияның артықшылығы
CPA + изотретиноин + антиандрогендер:
-
гормональды әсерді;
-
себум гиперсекрециясын;
-
қабынуды бір уақытта бақылайды.
Бұл тәсіл рецидив қаупін төмендетеді.
Кімдерге арналған
Бұл терапия:
-
20–40 жастағы әйелдерге;
-
қайталанатын акнеде;
-
гормональды бұзылыстар белгілері болғанда ұсынылады.
Ем міндетті түрде дәрігер бақылауымен жүргізілуі тиіс.
Қорытынды
Гормонға тәуелді акнені емдеуде заманауи комбинирленген тәсілдер ұзақ мерзімді нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік береді және өмір сапасын айтарлықтай жақсартады.
Дереккөздер
-
Thiboutot D. et al. Androgens and acne: pathophysiology and treatment. Journal of the American Academy of Dermatology.
-
Harper J.C. Hormonal therapy in acne. Dermatologic Clinics.
-
Zaenglein A.L. et al. Guidelines of care for the management of acne vulgaris. JAAD.
-
Tanghetti E. et al. Advances in topical antiandrogen therapy. Dermatology and Therapy.
